Wat is de klokkenluidersregeling?
De klokkenluidersregeling heeft als doel om personen te beschermen als zij informatie uit hun werkomgeving over inbreuken op geldende regelgeving melden. Klokkenluiders moeten hiervoor terecht kunnen bij veilige meldingskanalen.
Bij voorkeur is dat intern bij hun eigen organisatie. Ook meldingen bij het bevoegde externe meldingskanaal of openbaarmaking zijn mogelijk. Elke vorm van represaille naar aanleiding van een interne of externe melding, of openbaarmaking, is verboden.
Wat is een klokkenluider?
Klokkenluiders zijn personen die in het kader van een werkrelatie inbreuken vaststellen en die melden. Dit kunnen personeelsleden zijn, maar ook andere personen die met IGEAN dienstverlening en IGEAN milieu en veiligheid samenwerken, zoals bijvoorbeeld vrijwilligers, aannemers, leveranciers, sollicitanten en voormalige werknemers. Ook anonieme meldingen worden beschermd onder het decreet en het klokkenluiderssysteem.
Welke inbreuk kan je melden?
Het Bestuursdecreet definieert het begrip ‘inbreuk’ als een handeling of nalatigheid die onrechtmatig is of het doel of de toepassing van de regelgeving ondermijnt. Een klokkenluidersmelding kan dus gaan over inbreuk op een regelgeving die op het bestuur van toepassing is, die zich feitelijk of mogelijk al heeft voorgedaan of die zeer waarschijnlijk zal plaatsvinden.
Welke bescherming en garanties zijn er?
De procedures en systemen die gebruikt worden om meldingen te ontvangen en op te volgen, bieden de nodige garanties over de vertrouwelijkheid, anonimiteit en kwaliteit van de behandeling.
De nieuwe regeling voorziet een verbod op represailles. De definitie van represailles is ruim omschreven. Bijvoorbeeld represailles in het kader van negatieve beoordelingen, schorsing of ontslag, maar ook bij verandering van taken, financiële sancties of reputatieschade. De bescherming tegen represailles is onbeperkt in tijd.
Welke wetgeving is van toepassing?
De Europese Klokkenluidersrichtlijn wil mensen beschermen tegen de negatieve gevolgen van de gemelde overtredingen en misbruiken. De Vlaamse Overheid heeft de Europese richtlijnen omgezet naar regelgeving met een Decreet Bestuursdecreet (vlaanderen.be) dat van toepassing is voor de Vlaamse overheid en de lokale besturen. Het decreet werd op 16 november 2022 goedgekeurd in het Vlaamse parlement en trad in werking op 11 december 2022. Het is eveneens van toepassing op intergemeentelijke samenwerkingsverbanden zoals IGEAN dienstverlening en IGEAN milieu en veiligheid.
Intern meldpunt
De algemeen directeur, Jo Bridts, is het interne meldpunt. Hij is te bereiken via:
- mail: klokkenluider@igean.be
- post : Doornaardstraat 60, 2160 Wommelgem
- tel: 03 350 08 21
Kan de inbreuk doeltreffend intern worden behandeld? En is de klokkenluider van mening dat er geen risico op represailles bestaat? Dan wordt de melding bij voorkeur intern gemaakt.
Extern meldpunt
Je kan ook terecht bij het externe meldpunt, dat is de Vlaamse Ombudsdienst. Je kan de Vlaamse Ombudsdienst bereiken via:
- mail: info@vlaamseombudsdienst.be
- post: Leuvenseweg 86, 1000 Brussel
- tel: via het gratis informatienummer 1700 van de Vlaamse Overheid
Verloop van je melding
De invulling van het meldkanaal ligt formeel vast
- Klokkenluiders kunnen meldingen schriftelijk (mail en brief), telefonisch of tijdens een fysieke ontmoeting bezorgen. De melder heeft hierbij recht op een verslag.
- Binnen de 7 kalenderdagen dient de melder een ontvangstmelding te krijgen, binnen de 3 maanden de feedback.
- Het Bestuursdecreet en GDPR bepalen duidelijk welke gegevens over de melding mogen of moeten geregistreerd worden en geeft richtlijnen over de bewaring.